Văn001- Cổ Thụ

Những "ngôi trường xưa Em học"

Đoản1- Cổ Thụ

Trừ những khi mây xuống thả vòi là đà thấp hơn ngọn cây, báo hiệu cơn mưa ập đến. Còn không, từ bên nầy của cánh đồng rộng tôi trông thấy làng Tân Thủy của tôi mờ mờ màu xanh núi, giăng ngang tựa tranh vẽ, bầu trời nhạt hơn phía sau.

Trên con đường dẫn từ quận lỵ Ba Tri về hướng Ðông băng qua cánh đồng ấy, tôi về trễ hơn các bạn khác mỗi ngày: Tôi đi bộ!

Khi bắt đầu vượt đoạn đường tôi luôn nhìn Cổ Thụ làng tôi vấn kế, Cổ Thụ nhìn thằng bé đi học về mỉm cười lúc trong lòng tôi vẫn còn rộn rã lời khen của thầy, âm vang chưa tan hết. Những lúc tôi đi đầu cúi thấp vô hồn chắc Cổ Thụ cũng rưng rưng.

Có khi tôi phải đứng chờ có người đi cùng mới dám vượt qua khu trâm bầu của chòm Ðìa Ðôi gần khoảng giữa, đám trâu đen, trâu cò đang cằn từng cọng cỏ gần đó cho biết rằng mấy đứa chăn lẩn khuất đâu đấy, sẵn sàng nhảy ra bắt nạt tôi: Thằng bé cũng đã giữ trâu cho người chú không con trai của mình, tựa chúng, nhưng tôi không hung hãn như.
Dù không nhìn thấy trâu, qua chòm Ðìa Ðôi tôi vẫn chạy hết tốc lực sau đó vừa đi vừa thở như người tập thể dục bất đắc dĩ; Những lần như vậy Cổ Thụ nhìn tôi dáng có chút đăm chiêu, nhưng cũng có vẻ ngầm khuyến khích.

Cổ Thụ đứng ven con lộ đất dẫn đến cuối làng, gần đoạn khởi hành hơn. Phải nói rằng con lộ đất đi dưới chân Cổ Thụ mới đúng, vì anh chàng cát bủng nầy né rẽ đi hướng khác mấy lần trong thời loạn lạc, nhường chỗ cho địa đạo, giao thông hào; Nhà tôi không xa nơi ấy.

Không ai biết Cổ Thụ bao nhiêu tuổi, Ba Má tôi nói hồi đó giờ vẫn vậy, không lớn thêm cũng không có dấu hiệu gì già cỗi. Có thể từ xa xưa lắm những hạt mầm bị sóng triều xô giạt vào cồn cát vừa nhô lên khỏi mặt biển đôi chút, bám được rễ bắt đầu sự sống: Cuối cùng chỉ một cây non thoát được các đợt tất công liên tiếp của sóng triều.

Dấu chỉ bên dưới lớp đất nói rằng làng tôi là cồn cát càng ngày càng lấn biển ra xa. Khu rừng nước mặn mọc thêm dàn hàng ngang tiến về hướng Ðông lần sau khác lần thấy trước, củng cố thêm trong tôi lịch sử hình thành con giồng tên gọi Giồng Bông nơi tôi được sinh ra.
Cây xanh mơn mởn tín hiệu hứa hẹn về vùng đất tươi tốt, hấp dẫn nhóm người đầu tiên đến đây dựng lều cắm trại định cư ...

Theo Chúa Nguyễn "Nam Tiến" bằng cách nầy cách khác Tổ Tiên tôi xua dần lớp cư dân thời tiên khởi lập làng...Tôi, hậu duệ nhóm người lấn chiếm dựng nên quê tôi hiện giờ: Tôi nghĩ vậy!

Ðứng vươn cao, Cổ Thụ nhìn bao hưng phế đổi dời đời nầy qua đời khác: Ði xa Cổ Thụ đứng trông theo đến khi không còn chấm nhỏ, vui mừng gần như nhón gót cao thêm cho rõ, coi có đúng kẻ trở về đấy không.

Cổ Thụ hát reo bốn mùa gió lộng, ủ rũ u buồn vĩnh biệt mỗi lần đám tang đi qua dưới chân Người.
Lo âu cho kẻ ra khơi sinh nhai dạt trôi không trở lại...
Từng mắt lá Cổ Thụ như nghe, như thấy bao khắp và xúc cảm với từng hơi thở nhẹ của quê tôi.
Cổ Thụ chắc cũng vui mừng mùa bội thu, rầu rầu những năm sâu rầy phá hoại.

Gần giáp Tết, Cổ Thụ nhìn gió chướng từng cơn lọc qua khu rừng nước mặn, nhìn từng đợt sóng bổ ghềnh hùng hổ ập vào rồi lại kéo ra như muốn xô ngã khu rừng chông chênh đang cố ráng sức chống chọi, chơi vơi chao đảo như người chỉ còn có một chân phải trụ lưng vào cồn cát phía sau phụ lực.

Có lẽ Cổ Thụ cũng nhìn thấy thằng bé trùm kín chăn nhai trộm bánh phồng sống mới phơi một nắng, bị Má bắt gặp lôi ra rửa miệng giữ răng. Mật chiếc bánh nếp trôi ngọt ngào qua cổ cùng âm vang tiếng sóng bổ ghềnh như rượt đuổi nhau luồn dưới lòng đất, không những qua tai mà ngấm sâu đưa tôi vào giấc ngủ nhẹ nhàng không mộng mị: Tuổi thơ tôi đấy!

Rồi một ngày kia, đao phủ thủ nghiện rượu về từ hướng Bắc, chém nhát đầu tượng trưng làm hồn tôi, người vốn buộc phải câm: Ðau rướm!
Làng tôi nghèo đến độ cần gỗ để đóng vài chiếc bàn ghế học trò cho trẻ em thế sao! Không! Cổ Thụ là cây củ chi, mã tiền,... độc dược, vô dụng từ nhánh tới lá, thân cũng nguy cơ ngộ độc. Sao lại mang ra làm thế chứ!

Sau mấy ngày đau đớn Cổ Thụ gục ngã: Ðám chim chóc đủ màu đủ loại sống chung bao đời hốt hoảng vội vàng rời tổ, đậu nhờ những cây lân cận ngơ ngác đứng nhìn lại. Rồi như đồng loạt kêu lên ai oán cùng lúc Cổ Thụ đổ nhào, âm thanh như một chấn động khác biệt chưa lần nào nghe thấy. Ðám chim chưa muốn tản mác bay đi, đám chim mỗi lần đi qua tôi dừng lại nhìn lên, không còn sợ trên ấy có người khuất mặt như ngày xưa còn nhỏ chẳng khi nào.

Từ đó làng tôi không còn như ca dao, có lũy tre xanh, có cây cổ thụ.
Cổ Thụ làng tôi cao nhất trong vùng, cao hơn bất kỳ cổ thụ những nơi tôi đã đi qua. Không còn dấu mốc nào để dễ dàng nhận biết từ xa, rằng gần đó có ngôi nhà lợp lá: Ba Má Anh Chị Em tôi, cái chùm hạnh phúc ấy quây quần bên nhau một thời.

Làm làn khói thoát ra từ lò hỏa thiêu, tôi hòa tan vào mây phiêu du về bên ấy, biết tôi có còn nhận ra được chốn xưa không. Cổ Thụ còn đâu để cho tôi xin mây một lần xà xuống thấp. Tôi chẳng có chút nào so được con chim nhỏ nhất ngơ ngác rời tổ ngày nọ.


NhàQuê May 19, 2005

Thơ004- Tranh Cố Hương

Tranh Cố Hương

Làng quê ơi xin muôn vàn tạ lỗi
Chậm viết thành lời ca tụng cưu mang
Bởi dâu biển bủa sóng ...đời trôi giạt
Hai mươi năm còn chưa hết bàng hoàng

Chừng đã gói mang theo hầu đây đó
Giở ra nhìn ru nỗi nhớ chợt dâng
Mảng vô hình trong sâu từng thúc giục
Đưa quê xa vào cung bậc điệu vần

Con rạch nhỏ bao lần trầm tắm mát
Nước sữa nâu mùa ngọt những phù sa
Đậu chân lúa hóa thân đòng kết hạt
Độ vàng ươm cơn gió gợn la đà

Biển dẫu mặn vô vòng đành khuất phục
Trưa nắng hè hừng hực bốc hơi khô
Ai hiểu hết công nên viên muối trắng
Có phải đâu nước lã khuấy nên hồ

Trai gái quê nghèo da nâu chân đất
Guốc dép làm ngượng nghịu có đôi khi
Bẳng một dạo xóm trên và xóm dưới
Thành bà con chú bác thím cô dì

Cổ Thụ ngả hồn còn luôn phảng phất
Ngẩng đầu trông về phía biển xa xa
Đợi từ khơi từng đàn thuyền rẽ sóng
Vẻ no nê hướng về lại bến nhà

Như thế đó thật đơn sơ mộc mạc
Đã bao đời rất ít những đổi thay
Dù sống chỗ nhiều danh lam thắng cảnh
Tranh cố hương chấm phá đẹp khôn tày

NhàQuê Mar 17, 2010




Không Ảnh Nơi Quê Nhà: Ngã Ba TÂN BÌNH-TÂN THỦY-BA TRI-BẾN TRE

Thơ003- Gói Thuốc

Gói Thuốc

Buổi chiều im ắng chuông ai bấm
Một gói hộp vuông bưu điện giao
Địa chỉ quê nhà trên góc trái
Chưa mở gì trơn nước mắt trào

Sao không nghe lời anh căn dặn
Chẳng muốn lụy phiền thuở chân xa
Từ lúc xuống thuyền làm lá mục
Đã xác vô hồn xứ người ta

Một lần nói chuyện em gặng hỏi
Giấu quanh anh ngượng miệng nào quen
Bịnh căn chưa thấy đâu trầm trọng
Người thân lo lắng thiệt sanh phiền

Nhiều năm rồi đó cô mầy hởi
Một thân lo lắng phía nhà chồng
Giỗ quảy bên mình em xuôi ngược
Ngoại xa Bảo Thuận nội Giồng Bông

Sáng nay đi bộ như thường lệ
Lòng cứ miên man nghĩ kiếp người
Nỗi đau nhân thế còn dằng dặc
Sâu hoằn chưa có chút dịu nguôi

Em bám ruộng đồng theo cây lúa
Chân phèn dám lội tới kinh đô
Tấm áo quê mùa thương đứt ruột
Anh nghe trí tưởng cứ mơ hồ

Ốm đau tuổi tác lẽ thường tình
Có sinh có tử chuyện phân minh
Đời anh mang tiếng người ăn học
Đâu sánh lòng em tỏa hương quỳnh

Thuốc nầy chưa biết hiệu nghiệm không
Sao như hơi ấm khởi dậy lòng
Hạt thuốc hàm ân miền Đất Tổ
Nguyện cầu đã vượt biển mênh mông

Tên thuốc lạ tai xứ văn minh
Sâu trong tiềm ẩn những nghĩa tình
Cầm lên tưởng tượng đang qua rạch
Lội giữa đôi bờ kiếp nhân sinh

Nếu được tỉnh hồi vào lúc đó
Chống tay gượng sức thể như thường
Bốn phương trời đất anh thầm hứa
Tự trở quay đầu hướng cố hương

NhàQuê 2008

(Tặng bào muội Trần Thị Nhơn &
tế đệ Lê Văn O, Út O, Giồng Trôm Bến Tre)

Thơ002- Cậu Mầy

Cậu Mầy

Chị mồ côi mẹ
Ba chắp nối Má sanh tôi
Cùng lớn lên trong căn nhà chật chội
Nhưng thương yêu lại rộng khôn cùng

Ngày tôi về thăm
Chị kêu được Cậu Mầy rồi khóc mướt
Làm tôi cũng chẳng hơn gì
Đứa cháu đứng nhìn ông nội
Không giống thường khi

Chị cõng em và dắt tôi chạy giặc
Tận Bến Đường Tắt** bìa rừng
Ba Má còn ở trên đồng
Dặn trước cứ theo bà con mà trốn.
Nghe tiếng hú Cành-Nông
Đâu kể thân mình
Chị vội che hai em mếu khóc

Thời của chị đâu có trường mà học
Nên chi chị chưa khỏi i tờ
Chưa đọc thông vần ngược
Sách sử thường rất ít vần xuôi
Thế mà chị tôi
Suốt đời với tôi gương sách quý

Lâu lâu gởi tiền quà chị
Khi tôi về chị mở vẫn còn nguyên
Chị nói bên nây khi nào nhớ Cậu
Lấy ra coi rồi khóc hồi lâu
Chị còn hiểu xứ nầy:
Cậu Mầy không sống nổi đâu
Chị em mình xa nhau là phải

Đêm đêm chị van vái nguyện cầu
Bên xứ lạ em phật trời phò hộ
Huời đặng bằng an
Đừng rề rề như hồi nẵm
Thuốc Bắc thuốc Nam
Chị đi hốt mòn đàng
Tôi đầu cúi, ngậm ngùi
Nghe chị tôi, người dốt nói...

Ngày tiễn tôi chị biết Sài Gòn lần thứ nhất
Một bà già quệt nước mắt ngoài phòng cách ly
Tối hôm trước bữa ăn có người hầu rót nước
Chị ngại ngùng cứ khều hỏi người sắp đi
Tiện nghi nào cũng lạ ...

Thương chị quá, chị ơi

NhàQuê 2006

** Bến Đường Tắt: Bến ghe xuồng, có rạch nhỏ gần nhất thông ra biển.
Hiện vẫn còn, thuộc xã Tân Thủy, Ba Tri, Bến Tre.

Thơ001- Mộng & Thực

Mộng & Thực

Có lẽ ta già từ lâu lắm
Bởi yêu cốt cách của người xưa
Mở mắt ban mai đầy nắng mới
Khề khà rượu lạt những hôm mưa

Có ao nuôi cá vườn vừa đủ
Thả rong đâu đó mấy bầy gà
Ai nài hỏi mấy không hề bán
Bạn tới thăm chơi có gọi là

Xanh mướt chung quanh giậu tươi xanh
Dây leo bông tím cánh mong manh
Gió thoảng lung linh đàn bướm lượn
Bốn mùa cảnh sắc bốn mùa tranh

Cách không xa lắm phía sân sau
Rau diếp ngò hành chen chúc nhau
Bạc hà ớt sả cây lá quế
Nồi canh chín tới tỏa ngạt ngào

Bốn góc ta trồng cây bông sứ
Đêm đêm hương thoảng nhớ đường xưa
Một mai cuối hết vùi đâu đó
Còn thấy mùi thơm thuở đứng chờ

Lâu lâu ta cũng đi xuống chợ
Tréo ngoảy đợi đem tô cháo lòng
Rủng rỉnh "má mầy" cho dằn túi
Bạn bè hú hí quán vui đông

Nếu có đứa nào đi trước ta
Sá gì đây đó quãng đường xa
Nhang trầm quyện khói quanh di ảnh
Còn mất nhìn nhau chẳng khác là

Lẽ ra đơn giản chớ nào mơ
Tạo hóa định xong một ván cờ
Dù nay ta được nhiều hơn ước
Vẫn cảm trong lòng kẻ bơ vơ

NhàQuê. 09-09-2008